|
Sultan
II. Osman
Annesi:
Mahfiruz Sultan
Babası:
Sultan 1. Ahmed
Doğum
Tarihi: 3 Kasım 1604
Tahta
Çıkışı: 26 Şubat 1618
Tahttan
İndirildiği Tarih: 19 Mayıs 1622
Ölümü:
20 Mayıs 1622
Hâile-i Osmaniye, yeniçerilerin kazan
kaldırarak II. Osman’ın canına kıydıkları acı musibet demektir.
Bilindiği gibi, II. Osman, I. Ahmed’in oğlu olup Hatice Mahfirûze
Sultân’dan Kasım 1604 yılında dünyaya gelmişti. 14 yaşında yani Şubat
1618’de tahta geçen ve Genç Osman diye de bilinen II. Osman, Arapça,
Farsça, Latince, Yunanca ve İtalyanca bilecek kadar âlim ve Fâris yahut
Fârisî mahlaslarıyla şiir yazacak kadar da edibdi. Üzerinde müessir
olan üç şahsiyetten birisi Hocası Ömer Efendi ve diğeri de Kızlar Ağası
Mustafa Ağa ile Süleyman Ağa idi.
Sadrazam Halil Paşa’yı yerinde bırakan Padişah, Kaimmakam Sofi Mehmed
Paşa’nın yerine Kara Mehmed Paşa’yı getirdi. İlk işi 1612 Nasuh Paşa
anlaşması ile sona ermiş gibi görünen ve ancak devam eden İran’la olan
ihtilafı sona erdirmek oldu ve Eylül 1618’de anlaşma imzalandı.
Sıra 1617 yılından beri devam eden Lehistan problemine gelmişti.
Vezir-i azam İstanköylü Ali Paşa harp açılmasına taraftardı, diğer
erkân-ı devlet ise istemiyorlardı. Seferden önce Rumeli Kazaskeri
Taşköprülü-zâde Kemâlüddin Efendi’den fetvâ alarak kardeşi Şehzâde
Mehmed’i katl ettirdi ve ahını aldı. Eylül 1620 tarihinde başlayan
Lehistan seferi, Ekim 1621 tarihinde barış antlaşması ile sona erdi.
Budin Beylerbeyi Karakaş Mehmed Paşa şehid olmuş ve ordu moralsiz
kaldığından istenen zafer elde edilememişti. II. Osman askerlere ve
asker de kara hadımların sözlerine inandığı için II. Osman’a
kırılmışlardı.
|
|
II. Osman bazı ıslâhâtları
yapmak niyetindeydi ve bu ıslahata tamamen bozulmaya başlayan kapı kulu
ocaklarından başlamak niyetindeydi. Hatta Halep, Şam ve Mısır
beylerbeylerine emirler göndererek Padişah’a sadık yeni bir ordu
teşkili için gizliden gizliye hazırlıklara başlamıştı.
Kızlar ağası Süleyman Ağa ile Hocası Ömer Efendi padişahı hacca gitmesi
için ikna etmeye başladılar. Hacca gitmesine, askerler, Kayınpederi ve
Şeyhülislâm Es’ad Efendi ile Aziz Mahmûd Hüdâyî Hazretleri şiddetle
karşı çıkıyordu. Devreye kapıkulu askerleri girdi ve Padişah’ı hacca
göndermek isteyen Ömer Efendi, Süleyman Ağa ve Veziriazam Dilâver
Paşa’nın başını isteyerek başta Rumeli Kazaskeri Yahya Efendi olmak
üzere ulemayı araya soktular. Fayda vermedi ve sonunda askerler isyan
ederek Bâb-ı Hümâyun’dan içeri girdiler. Sultân Mustafa’ya zorla bî’at
gerçekleştikten sonra, II. Osman Orta Camiye getirildi. Burada yeni
Sadrazam olan Kara Davud Paşa’nın tâlimatıyla kemend ile boğulmak
istendi. Muvaffak olunamayınca, Yedikule’ye götürüldü ve maalesef Davud
Paşa’nın nezâretinde orada şehid edildi. (Mayıs 1622). Ne yazık ki, bu
fitnenin başında Sultân Mustafa’nın Vâlide Sultân’ı bulunmaktaydı.
II. Osman’ın öldürülmesi, Osmanlı tarihinin en acı olaylarından biridir
ve maalesef Kanuni’nin oğlu Şehzâde Mustafa olayı gibi tarihin akışını
değiştirmiştir. II. Osman, bir zamanlar Osmanlı Devleti’nin
yükselmesine sebep olan yeniçeri teşkilâtının artık çürüdüğünün farkına
varmıştı ve bu gerileme sebebini ortadan kaldıramadan vefat etti.
Devrinin sadrazamları arasında Halil Paşa, Kara Mehmed Paşa ve Dilâver
Paşa’yı; Şeyhülislâm ve kayın pederi Es’ad Efendi’yi, Nişancı Okçu-zâde
Mehmed Efendi’yi ve ilim erbabından ise, Hoca Ömer Efendi ve
Müezzinzâde Mahmûd Efendi’yi özellikle zikretmeliyiz.
ZEVCELERİ: 1- Âkile (Rukıyye) Hânım; Şeyhülislâm Es’ad Efendi’nin
kızıdır ve hür kadınlardan nikâh ile evlenen nâdir kadınlardandır. 2-
Ayşe Hanım; Pertev Paşa’nın torunu.
ÇOCUKLARI: 1-Şehzâde Ömer. 2-Şehzâde Mustafa. 3- Zeynep Sultân .
Kaynak:
Osmanlı Araştırmalar Vakfı
|