Sultan
V. Murad Han
Babası : Sultan Abdülmecid
Annesi : Şevkefza Sultan
Doğduğu
Tarih : 21
Eylül 1840
Padişah
Olduğu Tarih : 30 Mayıs 1876
Tahttan
İndirildiği Tarih : 31 Ağustos 1876
Ölümü : 29 Ağustos 1904
Tanzîmât devrinin çocuğu olan V. Murad, Eylül 1840’da I.
Abdülmecid’in Kadın Efendisi Şevketefzâ Vâlide Sultân’dan Çırağan
sarayında dünyaya gelmiş ve 30 Mayıs 1876 yılında da 3 ay sürecek olan
Osmanlı tahtına çıkmıştır. Sultân Abdülaziz’in tahttan indirilmesinde
ve hatta bilmeyerek de olsa katl olunmasında dahli bulunan V. Murad,
alaturka terbiye usulleriyle büyütülmüş ve Arapça ile Fransızca’yı
gençliğinde öğrenmiştir. 3 aylık padişahlığından sonra Çırağan
Sarayında ikamete mecbur edilen V. Murad, Ağustos 1904’de şeker
hastalığından vefat etmiştir.
Hayatı diğer Osmanlı padişahları gibi müstakim olmayan V. Murad, Sultân
Abdülaziz ile çıktığı Avrupa seyahatinde, Avrupalıların ilgisini çekmiş
ve Galler Prensi Edward’ın yakın dostluğunu kazanarak 1867’de mason
olmuştur. İstanbul’da Murad Locasını kurdurtan da odur. İngiltere,
kendi siyasi emellerine uygun hale getirdiği V. Murad’ın padişah
olmasını ve Mithad Paşa’nın da sadrazam olmasını bütün imkânlarıyla
desteklemiştir. Talebe-i ulûm isyanında da, askerin siyâsete karışarak
Dolmabahçe Sarayını basmasında da ve Abdülaziz’in katlinde de bunların
rolü olmuştur.
Tahta çıktıktan sonra, Yeni Osmanlılar Cemiyetinin emirleriyle hareket
eder olmuştur. Sadrazam Mehmed Rüşdü Paşa, Serasker Hüseyin Paşa ve
Mithad Paşa umduklarını bulamamış ve halk nezdinde olup bitenler
konuşulduğundan dolayı, halk desteğini kaybetmişlerdir. V. Murad’ın
aklî melekesi zaten karışık olduğundan, amcası Abdülaziz’in hal’i ile
ilgili ayrıntılı bilgileri öğrenince iyice dengesini kaybetmiştir.
Nihâyet 15 Haziran 1876 gecesi, Girit isyanını görüşmek üzere toplanan
vükelâ meclisini basan Sultân Abdülaziz’in kayınbiraderi ve hünkâr
yaveri olan Binbaşı Çerkez Hasan, tabancasını çekerek Serasker Hüseyin
Avni Paşa’yı, Hâriciye Nâzırı Râşid Paşa’yı ve bazı görevlileri
öldürmüştür. Olaydan etkilenen V. Murad’ın aklî melekesi iyice
bozulmaya ve dengesiz hareketler yapmaya başlayınca, uzmanlardan
hastalığı ile alakalı rapor alınmış ve buna dayanılarak verilen fetvâ
ile 31 Ağustos 1876 tarihinde hal’ına karar verilmiştir. Daha sonra
sıhhatine kavuşmuş ise de, II. Abdülhamid’in hem iyi davranması ve hem
de tedbirler alması sebebiyle devlete zarar verememiştir.
|

|